Na 18 jaar gevangenis voor taalrechtenprotest: Yeshe Sangpo vrijgelaten maar in slechte gezondheid

Yeshe Sangpo op een ongedateerde foto, gemaakt voor zijn arrestatie. (Foto: Tibet Times / Phayul)

Op 25 maart 2026 is Yeshe Sangpo vrijgelaten na het volledig uitzitten van een gevangenisstraf van achttien jaar. De 58-jarige Tibetaan uit het dorp Bum Nying in Sershul County, Kardze Tibetaans Autonoom Prefecture (provincie Sichuan), verliet de gevangenis in Ra Nga County in een ernstig verzwakte toestand. Bijna twee decennia opsluiting hebben diepe sporen nagelaten op zijn gezondheid.

Een protest voor de Tibetaanse taal

In 2007 organiseerde Yeshe Sangpo samen met zijn broer Lobsang en een groep medeburgers een protest in het centrum van Sershul County. De demonstranten eisten dat de Chinese overheid het recht van het Tibetaanse volk respecteerde om hun eigen taal te bewaren, te onderwijzen, te gebruiken en te bevorderen — rechten die onder toenemende druk stonden door beperkend overheidsbeleid.

Aankondiging door Tibet Times van de vrijlating van Yeshe Sangpo na achttien jaar gevangenisstraf.

Tijdens het protest greep de politie hard in en sloeg demonstranten. De confrontatie liep uit de hand. In de nasleep van de gewelddadige politie-ingreep werd Yeshe Sangpo ervan beschuldigd de dood van een Chinese politieagent te hebben veroorzaakt. In mei 2008 werd hij veroordeeld tot achttien jaar gevangenis door de rechtbank van Sershul County — een van de zwaarste straffen ooit opgelegd aan een Tibetaan voor deelname aan een taalrechtenprotest.

Achttien jaar opsluiting

Yeshe Sangpo liet bij zijn arrestatie zijn vrouw Tsering Dolma achter. Hij bracht zijn volledige straf uit in een gevangenis in Ra Nga County. Gedurende zijn detentie was de toegang van zijn familie tot hem uiterst beperkt en bleef zijn situatie grotendeels onzichtbaar voor de buitenwereld.

Op 25 maart 2026 — precies achttien jaar na zijn veroordeling begon — verliet hij de gevangenis. Bronnen beschrijven zijn fysieke toestand als “extreem slecht” en “kritiek”. Bijna twee decennia gevangenschap, met de beperkingen en ontberingen die daarmee gepaard gaan, hebben zijn gezondheid zwaar aangetast.

Surveillance gaat door

Vrij betekent niet ongehinderd. Lokale bronnen melden dat Yeshe Sangpo ook na zijn vrijlating onder toezicht staat van Chinese veiligheidsdiensten. Zijn bewegingsvrijheid blijft daarmee beperkt, en de druk op hem en zijn omgeving houdt aan.

Taalrechten als misdrijf

De zaak van Yeshe Sangpo staat niet op zichzelf. Tibet kent een lange reeks gevallen waarin Tibetanen werden opgepakt, berecht en veroordeeld voor het opkomen voor de eigen taal — een recht dat internationaal is vastgelegd in verdragen die China zelf heeft ondertekend, waaronder het VN-Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten.

Onder het beleid van de “sinicisering” van Tibet worden Tibetaanstalig onderwijs en publiek gebruik van de Tibetaanse taal steeds verder ingeperkt. Wie zich daartegen verzet, riskeert niet alleen maatschappelijke uitsluiting maar ook strafrechtelijke vervolging. Achttien jaar van het leven van Yeshe Sangpo zijn de prijs geweest van dat verzet.